شهيد بزرگوار سيد مرتضي آويني در سال 1326 شمسي در شهر ري ديده به جهان گشود. بعد از گذراندن تحصيلات مقدماتي و اخذ ديپلم، موفق به گرفتن فوق ليسانس معماري از دانشكده ي هنرهاي زيباي دانشگاه تهران شده و قبل از انقلاب شكوهمند اسلامي، در زمينه ي ادبيات مطالعاتي انجام داد.بعد از پيروزي انقلاب و تشكيل جهاد سازندگي به فرمان امام خميني قدس سره، در سال 1358 به فعاليت در جهاد سازندگي مشغول شد و جهت مرتفع ساختن مشكلات روستاييان به روستاها عزيمت كرد؛ اما از مشاهده ي ظلم و ستمي كه به اين قشر از جامعه از طرف رژيم سابق وارد شده بود، بنا به ضرورت به سوي فيلم سازي براي جهاد سازندگي كشانده شد و اولين كار خود را در مجموعه ي تلويزيونيِ «خان گَزيده ها» كه در ارتباط با غائله خسرو قشقايي بود، به تصوير كشاند. سال بعد به عنوان نماينده ي جهاد سازندگي به گروه تلويزيوني جهاد پيوست و مجموعه ي فيلم هاي «روايت فتح» را كه خلقتي زيبا از هنر به ياد ماندني رزمندگان اسلام بود، به يادگار گذاشت. شهيد هنرمند بيش از صد فيلم مستند را تدوين و كارگرداني كرد. (يك قسمت از سيل خوزستان، قسمتي از مزد جهاد شهادت، يك قسمت از فراق يار، يك قسمت از ديار فراموش شده ي بشاگرد و هفتاد قسمت روايت فتح.)

شهيد آويني از سال 1367 تا پايان جنگ به فعاليت در حوزه ي هنري پرداخت و تا سال 1370 علاوه بر سر دبيري ماهنامه ي سوره و نشريات وابسته ي به آن، مسؤوليت واحد تلويزيوني را نيز به عهده داشت.كتاب آيينه ي جادوي او (حاوي مجموعه مقالات سينمايي) نشان داد كه بر خلاف بسياري از مدعيان، حرف هاي اساسي و جهان بيني و نگرشي قوام يافته و سامان مند نسبت به سينما دارد.  شهيد آويني از سال 1371 با تأكيد مقام معظم رهبري فعاليت دوباره اي را در جهت ساختِ سري جديد روايت فتح آغاز كرد و همزمان با فعاليت گروه هاي تفحص جهت كشف و شناسايي پيكرهاي شهيدان، تصاوير جديد «روايت فتح» را جهت بازگويي حقانيت اين شهيدان و بيان مظلوميت آن ها ضبط كرد و سرانجام نيز در 20 فروردين 1372 در همين مسير به شهادت نايل شد و در جوار شهيداني كه سال ها در فراقشان، برايشان مرثيه مي خواند و در وصلشان لحظه شماري مي كرد، آرميد. شهيد آويني به جوار مولايش حسين« عليه السلام» و ولي امرش امام خميني« قدس سره» پيوست تا راه و رسم شهادت را بسته نپنداريم. پيكر پاك شهيد در 22 فروردين با حضور مقام معظم رهبري و گروهي از مسؤولان كشور و هنرمندان متعهد تشييع شد و در گلزار شهداي بهشت زهرا عليه السلام به خاك سپرده شد.  

آثار شهيد
از آثار شهيد آويني مجموعه ي مقالات سينمايي با نام آيينه ي جادو، كتاب آغازي بر يك پايان، كتاب فتح خون و كتاب مجموعه ي مقالات فرهنگ و هنر، مقاله ي شرح نور در تفسير غزليات امام خميني قدس سره را مي توان نام برد. 

ديدگاه‌های شهيد

شهيد آويني، غرب را به عنوان يك كلّيت، تجسم ظهور تاريخي شيطان مي دانست و به ويژه درباره ي غربِ پس از رنسانس، معتقد بود كه با غلبه ي اومانيسم و خود بنيادي، جهالت و طغيان بشر غربي به نهايت رسيده و همين به نهايت رسيدن طغيان و خود بنيادي، زمان توبه را نزديك كرده است. شهيد آويني عصر كنوني را عصر توبه بشريت مي ناميد و ظهور انقلاب ديني را تجسم اين توبه تاريخي و معنوي مي دانست. شهيد آويني مسير تقدير تاريخي بشر را متشكل از مراحل زير مي شمرد:

1- هبوط (در مصداق جمعي و تاريخي) 2- طغيان و خودبنيادي 3- توبه (در مصداق جمعي و تاريخي) 4- طلوع عصر معنويت و نجات از خود بنيادي.

شهيد آويني تنها صورت مشروع از حكومت را نظام مبتني بر ولايت فقيه مي دانست:«ولايت فقيه تنها صورتي است كه مي تواند به حكومت اسلام فضيلت بخشد. فقيه انساني است كه حقيقت دين در وجود او تبين يافته است و قدرت استنباط احكام عملي دين را از سرچشمه هاي حقيقت كه كتاب و سنت است داراست.»

وي آزادي را براي انسان حق نمي دانست بلكه آزادي را يك تكليف مي دانست:«آزادي حق انسان نيست بلكه تكليف اوست در برابر حقيقت و عدالت.و البته در اين گفتار نيز مسامحه اي وجود دارد كه آزادي در حقيقت خويش، مقابله اي با حقيقت و عدالت يا تعهد ندارد و اگر حقيقت آزادي ظهور مي يافت، همه ي دعواها از ميان بر مي خاست. اين دعواها از سر جهل نسبت به حقيقت آزادي است كه «حريت» است.»

شهيد حضور را برتر از حصول مي دانست و تقوا را يگانه راه حقيقي كسب معرفت مي خواند و حضور دل آگاهانه و متذكرانه را از لوازم تفكر حقيقي مي دانست؛ زيرا كه او تفكر را جز به معناي تقرب نمي دانست:«تفكر حقيقي، همان تفكر حضوري است كه ذكر است و ذكر نيز نه آن چنان است كه به كوشش خود حاصل آيد. حضور عين ذكر است و تقرب است و غفلت عين بُعد است.»

آويني يكي از منتقدان جدي و پيگير روشنفكري بود. وي پيوسته ابتذال سطحيت و غربزدگي روشنفكري ايراني را مورد نقادي تند و تيزي قرار مي داد. او روشنفكر را كسي مي دانست كه تلاش مي كند تا احكام و اعتبارات نظري و عملي، تجربي و حسي را كه در چهارچوب عقل، جزوي منقطع از وحي به دست آمده، مبناي تغيير هستي و زندگي آدميان قرار دهد.«روشنفكر مخالف سنّت ها و دين، و متكي بر بينش فردي خويش از جهان مي باشد و احكام عملي زندگي خويش را از علوم تجربي كسب مي كند. جامعه ي روشنفكر اصولاً غربگراست و با تفكر غربزده مي ا نديشد و حتي اگر روي به دينداري بياورد به شدت در معرض التقاط قرار دارد. او به مفهوم ولايت اعتقادي ندارد چرا كه به دموكراسي غربي ايمان آورده است.»

شهيد آويني ترويج التقاط فرهنگي را يكي از اهداف تهاجم فرهنگي مي دانست: «تهاجم فرهنگي دشمنان انقلاب متوجه همه ي آن نقاطي است كه انقلاب اسلامي را هويت مستقل بخشيده و آن را به مبارزه با غرب مي كشاند. فرهنگ اسلامي انقلاب، ولايت فقيه و عدم رابطه با آمريكا»   

سيد شهيدان اهل قلم، عاشق پاكباخته ي مقام عظماي ولايت و پيرو راه پير و مراد خويش حضرت امام خميني «قدس سره» و مطيع و فرمانبردار مقام معظم رهبري حضرت آيت الله خامنه اي بود.

روحش شاد راهش پر رهرو باد

پاسخ اقناعی: اگر صالحین را در واقع به معنای فعال سازی و احیاء مساجد شیعه و پیاده سازی روش های تربیتی اسلام، برگرفته از مکتب اهل بیت عصمت و طهارت علیهم السلام بدانیم که همین طور هم هست.

پس چطور می توان آن را طرحی زمان دار و ابتر دانست و یا به اشتباه انجام آن را بی اثر و کم بازده تلقی نمود.

مگر نه این است که همواره در طول تاریخ اسلام، انسان های نمونه و موفق ابتدا در جمع های کوچک ده، پانزده، و بیست نفره رشد کرده و تربیت شده اند و مگر تجربه انقلاب، این مطلب را به اثبات نرسانده است که همواره فعال ترین و انقلابی ترین افراد موثر در نظام مسجدی و مؤمن، فرماندهی و هدایت کرده اند، پس با این حساب چطور می توان درخصوص حصول نتیجه این حرکت بزرگ تربیتی در شرایط کنونی و برای مقابله با جنگ نرم، دچار ذره ای تردید و دودلی شد.

جریان صالحین در واقع بنا به تعییر صحیح آن، همان جریان تداوم نهضت تربیتی دینی و اسلامی اصیل است جریانی که درست مثل اسلام در جامعه ما ریشه دارد، اصالت دارد و مومن و معتقد نسبت به آن احساس نیاز می کنند جریان صالحین، جریانی است به مثابه ی رسالت انسان سازی حوزه های علمیه و طلاب و روحانیون متعهد، معتقد و دلسوز نظام، که برای آنها یک تکلیف و وظیفه دینی است تکلیفی که در اجرای آن هرگز نباید تردید کرد.

صالحین آمده است تا برای تربیت و اصلاح جامعه، بسترهای مناسب را فراهم آورد و این کار، کاری شدنی است هر چند سخت و زمان بر است و هر چند نیازمند مجاهدت و پایداری جدی است، صالحین؛ در واقع حرکتی است تربیتی و در عین حال نوین و تازه، که جز با روش درست و شیوه صحیح و علمی انجام نخواهد پذیرفت.

پاسخ را از خود قرآن مي‌توان جستجو کرد. لازم به شعر و قصه نيست. کافيست آيات آخر سوه تحريم را مرور کنيم. در خانه بهترين خلق خدا کسي هست که نمي‌گذارد مهربان‌ترين مربي، پاره‌ تن خود را در آغوش خويش بپروراند. کسي که لطيف‌ترين آغوش را ربوده است؛ مادر... خداوند براي کافرين مثال مي‌زند همسر نوح و همسر لوط را؛ نزد دو بنده صالح ما بودند ولي به آن‌ها خيانت کردند...[1]

اين وجيزه حرف بزرگي را ادعا مي‌کند و آن اين که اگر پدر و مادر هر دو خوب باشند، فرزند هرگز فاجر نمي‌شود الا يک از هزاران که بحثش جاي ديگري است. پس اگر خواستي راون‌شناس بزرگي شوي، فقط کافي است که پدر و مادر فرد را خوب بشناسي. حالا نگو که تاثير محيط چه شد و اختيار آدمي کجا رفت که گفتم جاي بحثش اين جا نيست.

حالا بيا و آن روي سکه را ببين. اين آغوش کم چيزي نيست. همان طور که مي‌تواند تربيت چند صدساله پيامبر خدا را خنثي کند، مي‌تواند پيامبري را متولد کند يا امامي را به کمال برساند. تو خيال مي‌کني که چون پيامبر پيامبر است، ديگر مادرش نقشي ندارد؟ يا چون امام حسن و امام حسين امام هستند، ديگر بودن حضرت زهرا مهم نيست؟ نکند که نمي‌داني حسين در دامن مادر شهيدِ کربلا مي‌شود و حسن در دامان پاک او مومنين را به عزت مي‌رساند و معز المومنين مي‌شود؟ اين آغوش چيز گران‌بهايي است. هم گرماي دستان مادر و بوسه لبان پاک او براي حسنين سلام‌الله‌عليهما لازم است و هم روح بزرگ فاطمه در کالبد فرزندان نفس مسيحايي مي‌دمد. شايد نتوان گفت که چرا فاطمه فاطمه است، اما مي‌توان حدس زد که چرا حسن؛ حسن و حسين؛ حسين و زينب ؛زينب است... زيرا که مادرشان فاطمه است...

نه تنها حسنين و زينبين محتاج زهره زهراي خلقت‌اند، که همه امامان و اولياء و علما و خوبان بدون فاطمه به سر منزل مقصود نمي‌رسند. اين ديگر بحث و استدلال نمي‌خواهد، اذعان خود آن‌هاست که هر چه داريم از مادر سادات است...

آغوش مادر خيلي مهم است. جسما و روحا. اگر ديدي کميت کسي لنگ مي‌زند، از آغوش مادرش سوال کن که چرا برايش کم گذاشته است. البته تا چند شرط نباشد، اين آغوش آغوش نمي‌شود. اصل شرط‌ها را وقتي مي‌توان گفت که نقش پدر مشخص شده باشد و معلوم شود ترکيب طلايي آن دو چه اثرات فوق‌العاده‌اي را به ارمغان خواهد آورد. اما اکنون هم مي‌توان به دو شرط مهم اشاره کرد:

اول آن که اصل حضور مادر با آغوش گرم، گريزناپذير است. پس خيلي کوته‌نگري است که پدري بخواهد بدون همسر، فرزندانش را بزرگ کند. اين جمله که «هم پدرش بودم، هم مادري کردم در حقش» نه تنها منتي بر کودک نيست، که ظلمي است بزرگ در حق او...

دوم اين که هيچ مادري نمي‌تواند حق مادري را به طور کامل ادا کند. زيرا که هيچ مادري انسان کامل نيست. پس بايد از کامل‌ترين مادر کمک گرفت، هماني که کامل‌ترين انسان‌ها به مدد او به کمال رسيدند. پس هيچ مادري بي‌حب حضرت زهرا نمي‌تواند آغوش‌اش را گرم و ناز کند. اصلا هيچ آغوشي بي‌حضرت زهرا آغوش تربيتي نمي‌شود...